Sadri Maksudi Arsal

Türk Dünyasının Hukuk ve Fikir Dehası: Sadri Maksudi Arsal (1878 - 1957)

Türk dünyasının hem hukuk hem de fikir sahasındaki devlerinden biri olan Sadri Maksudi Arsal, Rusya Türklerinin özgürlük mücadelesinden Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesine uzanan köprüde yer alan en entelektüel şahsiyetlerden biridir.

Doğumu ve Eğitimi

1878 yılında Kazan yakınlarında doğan Arsal, eğitim hayatını Paris'te Sorbonne Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde tamamlayarak Batı düşünce sistemini ve hukuk tekniğini en üst seviyede kavramıştır.

İdil-Ural Devleti ve Diplomatik Mücadele

Rusya'da 1917 Devrimi sonrası kurulan İdil-Ural Devleti'nin (İç Rusya ve Sibirya Türk-Tatar Müslümanları Milli-Kültürel Muhtariyeti) devlet başkanlığını yapmış, Türklerin bağımsızlığı için büyük bir diplomatik mücadele vermiştir.

Türkiye'ye Gelişi ve Ankara Hukuk Fakültesi

Bolşevik baskısı üzerine Türkiye'ye gelen Arsal, Mustafa Kemal Atatürk'ün en yakın danışmanlarından biri olmuş ve yeni Türk devletinin hukuki ve kültürel temellerinin atılmasında bizzat çalışmıştır. Ankara Hukuk Fakültesi'nin kurucuları arasında yer alarak "Türk Hukuk Tarihi" kürsüsünü kurmuş ve bu disiplinin bilimsel altyapısını oluşturmuştur.

Türkçülük Anlayışı

Arsal'a göre Türkçülük; sadece bir aidiyet değil, Türk milletinin binlerce yıllık hukuk ve dil tarihini modern dünyada yeniden canlandırma davasıdır. Özellikle Atatürk'ün dil ve tarih tezlerini bilimsel bir zemine oturtmak için yazdığı eserler, Türk milliyetçiliğinin akademik manifestoları niteliğindedir.

Başlıca Eserleri

Türk Dili İçin (1930)

Atatürk'ün önsöz yazdığı bu eser, Türk dilinin yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarılması ve milli bir dil politikasının izlenmesi gerektiğini savunan en temel dil bilimi çalışmasıdır.

Türk Hukuk Tarihi (1946)

İslamiyet öncesi Türk devletlerinden başlayarak Türklerin kendine özgü hukuk sistemini (töre) inceleyen, bu alandaki ilk ve en kapsamlı akademik kaynaktır.

Hukuk Başlangıcı ve Tarihi

Hukukun genel prensiplerini Türk tarihi perspektifiyle ele alan ders kitabıdır.

Milliyet Duygusunun Sosyolojik Esasları (1955)

Milliyetçilik kavramını sosyolojik, psikolojik ve tarihi açılardan analiz ettiği, Türk milliyetçiliğinin teorik derinliğini artıran eseridir.

Teokratik Devlet ve Laik Devlet

Devlet biçimlerini inceleyerek laikliğin Türk toplum yapısı için gerekliliğini hukuki bir dille anlattığı çalışmasıdır.

Uzak Doğu Türk Dünyası

Orta Asya ve Uzak Doğu'daki Türk boylarının tarihini ve durumunu incelediği eseridir.

"Gerçek bir milliyetçilik, milli dili ve milli tarihi bilmekle başlar. Dili ve tarihi olmayan bir milletin geleceği de yoktur."

— Sadri Maksudi Arsal